Mevâlî, tarihsel olarak İslam toplumlarında önemli bir yere sahip olan bir terimdir. Arap olmayan Müslümanların kimliğini tanımlamakla birlikte, sosyal ve kültürel etkileşimlerin de bir yansımasıdır. Emeviler döneminde bu kavramın gelişimi, farklı etnik grupların İslam toplumuna entegrasyonunu ve onların yaşadığı zorlukları gözler önüne serer. Mevâlî, kölelik, azat edilme ve yeni din kabulü gibi karmaşık sosyal dinamiklerle de bağlantılıdır.
Mevâlî, İslam tarihinde, özellikle Emeviler döneminde, Arap olmayan müslümanları ifade etmek için kullanılan bir terimdir.
Mevâlî kelimesinin diğer anlamları:
Mevâlî, "koruyucu, yardımcı, sahip, dost; âzat eden efendi; âzat edilen köle" anlamlarına gelen "mevlâ" kelimesinin çoğuludur.